Basın Kartı Başvurusu: Şartlar, Belgeler ve Adım Adım Süreç

Blog Article

Basın kartı nasıl alınır? Göreve bağlı, serbest ve sürekli kart türleri, başvuru şartları, gerekli belgeler ve Komisyon süreci bu rehberde toplandı.

Gazeteciler için basın kartı, mesleğin resmî belgesi niteliğindedir. Resmî ve özel bütün kuruluşlar tarafından kabul edilen bu belge , eksiksiz hazırlıkla başvurulduğunda sorunsuz biçimde alınabilir .

Elinizdeki bu rehberde; kart türlerini, başvuru şartlarını , kurumlara uygulanan kontenjanları , adım adım başvuru sürecini , başvuruları karara bağlayan Komisyonun çalışma usulünü ve kartın geri alındığı durumları resmî mevzuata dayanarak ele alıyoruz . Hedefimiz , yazıyı bitirdiğinizde başvurunuzu kendinizden emin şekilde hazırlayabilmeniz .

Basın Kartı Nedir?

Basın kartı, Basın Kartı Yönetmeliği'nde belirtilen kişilere İletişim Başkanlığınca verilen ve tüm resmî ve özel kuruluşlar tarafından kabul edilen resmî nitelikte bir kimlik belgesidir. Kart; medya mensuplarının, yayın sahiplerinin ve enformasyon görevlilerinin gazetecilik faaliyetini belgeler .

Bu kart, bir kişinin tek başına edinebileceği bir belge değildir. Göreve bağlı kart için kişinin bir medya kuruluşunda 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışması, çalıştığı medya kuruluşunun da yönetmelikteki kriterleri karşılaması gerekir. Diğer bir deyişle başvuru çift taraflı bir değerlendirmedir: hem başvuran hem işveren değerlendirilir.

"Sarı Basın Kartı" Adı Nereden Geliyor?

Sıkça duyulan "sarı basın kartı" kavramı, yönetmelikte ayrı bir tür olarak geçmez ; kartın bilinen tasarımına atıfla ortaya çıkmış yerleşik bir kullanımdır . Resmî düzenlemede sadece beş tür sayılır ve uygulamada "sarı kart" ifadesi geçtiğinde çoğunlukla göreve bağlı basın kartı düşünülür.

Basın Kartı Hangi Kurallara Tabidir?

Kartın hukuki çerçevesi , 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek 1 ila ek 8'inci maddeleridir. Bu maddelere dayanılarak hazırlanan Basın Kartı Yönetmeliği, 9/4/2023 tarihli ve 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konmuş ve 10/4/2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Yeni yönetmelik , 2018 tarihli eski yönetmeliği yürürlükten kaldırmıştır .

Yönetmelikte 6/6/2024 tarihli ve 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile önemli güncellemelere gidilmiştir . Bu revizyonla; sürekli basın kartı için gereken 18 yıllık sürenin hesabında serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayının hesaba katılacağı hükme bağlanmış , Anadolu Ajansı ve TRT'de kart alabilecek unvanlar yeniden tanımlanmış ve radyo-televizyonlarda kart alabilecekler arasına fotoğrafçı unvanı da girmiştir.

Kanun: 5187 sayılı Basın Kanunu, ek 1-8. maddeler
Yönetmelik: 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe giren yönetmelik
Son değişiklik: 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (RG 6/6/2024)
İş hukuku boyutu: 5953 sayılı Kanun kapsamındaki fikir işçisi statüsü
Davranış kuralları: 195 sayılı Kanun kapsamındaki basın ahlak esasları

Önemli bir not: Yönetmelik ileride yeniden güncellenebileceğinden , başvuru öncesinde İletişim Başkanlığının resmî sitesinden yürürlükteki son hâli doğrulamanız yerinde olur .

Basın Kartı Türleri Nelerdir?

Yürürlükteki düzenlemeye göre beş farklı kart türü bulunur . Her kart türünün kapsadığı kişiler ve aranan şartlar ayrı ayrı belirlenmiştir. Hangi türe başvuracağınızı bilmek, sürecin ilk ve en önemli adımıdır .

1. Göreve Bağlı Basın Kartı

Bir yayın kuruluşunun kadrosunda çalışan Türk vatandaşı medya mensuplarının ve enformasyon görevlilerinin aldığı karttır. En yaygın kart türü budur; kart talep edenin genel şartların hepsini karşılaması gerekir. TRT kanalıyla yapılan başvurularda ise 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ve kesintisiz çalışma şartı uygulanmaz.

2. Süreli Basın Kartı

Türkiye'de yerleşik olarak görev yapan, yani görev alanı Türkiye'yi kapsayan yabancı gazetecilere yöneliktir. Kart talep edenin; görevlendirme belgesini sunması , 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'na göre çalışma izninin olması ve kurumunun idare merkezinin olduğu ülkenin Türkiye'deki temsilciliğinden takdim mektubu sunması gerekir. Kart, görev süresini geçmeyecek şekilde verildiği yılın sonuna kadar geçerli olur .

3. Geçici Basın Kartı

Görev alanı Türkiye'yi kapsamayan ancak haber amacıyla kısa süreliğine Türkiye'ye gelen yabancı medya mensuplarına verilir. Kart, görev süresi esas alınarak en fazla üç ay için verilir ve gerektiğinde tek seferlik olarak uzatılabilir .

4. Serbest Basın Kartı

Geçici bir süreyle çalışmayan ya da yurt dışında serbest gazetecilik yapan Türk vatandaşı medya mensuplarına verilir. Serbest kart başvurusunun, en az bir yıl çalışılan kuruluştan ayrıldıktan sonra bir ay içinde yapılması zorunludur . Verilecek kartın süresi , önceki kart sahipliği süresine göre belirlenir :

Kart kıdemi 5 yıla kadar olanlara 12 ay süreli kart
Beş ila on yıl arası kart taşıyanlara 18 ay
On yıldan fazla kart taşıyanlara 24 ay

Yabancı bir ülkede bağımsız olarak serbest gazetecilik yapanlarda da gazetecilik faaliyetinin ilgili ülkedeki büyükelçilik veya konsolosluk tarafından doğrulanması gerekir .

5. Sürekli Basın Kartı

En az 18 yıl mesleki hizmeti bulunan medya mensupları ile en az 18 yıl kart taşıyan enformasyon görevlilerine ömür boyu verilen karttır. Kıdem hesabında serbest kartla geçen dönemlerin yalnızca 24 aya kadar olan kısmı dikkate alınır . Sürekli kart için aktif sözleşme şartı aranmaz ; ancak yabancı medya mensuplarına sürekli kart verilmez .

Basın Kartı Şartları Nelerdir?

Başvurulan tür fark etmeksizin, Türk vatandaşı başvuru sahiplerinde yönetmeliğin 8. maddesindeki temel koşullar aranır . Bu şartlardan tek biri dahi sağlanmazsa başvuru olumsuz sonuçlanır:

18 yaşını doldurmuş olmak.
Asgari lise ya da dengi eğitim kurumu mezunu olmak.
Kısıtlılık veya kamu hizmetinden yasaklılık hâli bulunmamak.
Kasıtlı bir suçtan beş yıl ya da daha uzun hapis cezasıyla hüküm giymemiş olmak.
Şantaj, hırsızlık, sahtecilik, dolandırıcılık, rüşvet, zimmet gibi yönetmelikte sayılan suçlardan hüküm giymemiş olmak.
3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu ve 6415 sayılı Kanun kapsamındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak.
5187 sayılı Kanun'un 25. maddesi ikinci fıkrası kapsamındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak.
5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme yapmış olmak ve mücbir sebepler dışında bir aydan fazla ara vermeden çalışmak.
Medya dışı herhangi bir ticari işle uğraşmamak.

Listedeki son iki madde; süreli yayın sahipleri ve tüzel kişi temsilcileri, radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları, kamu kurumlarında kart alabilecek çalışanlar ve yabancı basın kuruluşlarında çalışan Türk vatandaşları için aranmaz . Enformasyon görevlisi unvanıyla başvuranlardan ayrıca görev yaptığı birimi ve kadro unvanını gösteren, üst yönetici tarafından imzalanmış bir görev yazısı istenir .

Uygulamada en sık karşılaşılan sorun, sözleşmenin 5953 sayılı Kanun'a değil genel iş kanununa göre yapılmış olmasıdır . Beyannameyi doldurmadan önce iş sözleşmenizi bir kez daha gözden geçirin .

Hangi Çalışanlar Kart Alamaz?

Asıl faaliyeti medya olmayan özel şirketlerin , kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve Türkiye'deki yabancı temsilciliklerin yayın faaliyetlerinde çalışan personele kart düzenlenmez . Mesela bir holdingin iç bültenini yazan editör, içerik üretse bile bu kartı alamaz .

Hangi Medya Kuruluşlarının Çalışanları Basın Kartı Alabilir?

Bireysel koşullar kadar kurumsal koşullar da önemlidir; başvuranın çalıştığı kuruluşun da yönetmeliğin dördüncü bölümündeki nitelikleri sağlaması gerekir. Ayrıca kuruluşun türüne ve büyüklüğüne göre kart alabilecek unvanlar ve kontenjanlar tek tek sayılmıştır.

Gazete ve Dergiler

Gazete ve dergilerin ; 5187 sayılı Kanun'a göre verilen beyanname ile Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa vermesi , beyannamede belirtilen aralıklarla düzenli olarak çıkması, ilan ve reklam alanının yüzölçümünün üçte birini üstüne çıkmaması ve içeriklerin üçte birinden fazlasının başka bir yayından kopyalanmamış olması gerekir . Kontenjan , gazetenin yüzölçümüne ve yayın periyoduna göre belirlenir ; mesela yüzölçümü 0,39 metrekare veya daha az olan yerel gazetelerden başvuru alınmaz .

Haber Ajansları

Haber ve fotoğraf ajanslarının ; düzenli yayın yapması, kadrosunda daha önce kart taşımış ve 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışan en az beş gazeteci bulundurması ve yaygın ya da bölgesel bir süreli yayınla ücretli haber satış sözleşmesi yapmış olması aranır . On gazete veya beş yaygın yayıncıyla sözleşmeli, on gazeteci istihdam eden ajanslarda kontenjan sınırı bulunmaz.

RTV Kuruluşları

Yayın kuruluşlarının 6112 sayılı Kanun'a uygun yayın izinlerine sahip olması ve düzenli yayın yapması aranır. Ülke genelinde yayın yapan kuruluşlarda kontenjan sınırı uygulanmaz; bölgesel televizyonlarda yönetim kurulu başkanı ile 19, yerel televizyonlarda 10, bölgesel radyolarda 7, yerel radyolarda ise 2 çalışana kart düzenlenir. Haberle ilgisi olmayan pozisyonlardakilere, listedeki unvanlarda olsalar dahi kart verilmez .

İnternet Haber Siteleri

Çevrim içi haber yayıncılarının; beyanname ve alındı belgesini Başkanlığa iletmesi, haber paylaşımı amacına özgülenmiş olması , yayının kesintisiz erişime açık olması , özgün ve güncel günlük haber ya da yorum sunması ve içeriklerin başka yayından aynen alıntı içermemesi gerekir . Kontenjan, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalı çalışan sayısına göre belirlenir :

4 sigortalı çalışana sahip sitelerde imtiyaz sahibi artı 4 çalışan
5-9 sigortalı çalışanı olan sitelerde imtiyaz sahibi veya tüzel kişi temsilcisi ile 9 çalışan
On ve daha fazla sigortalı çalışanı olan sitelerde sınırlama uygulanmaz

İnternet haber sitelerinde kart alabilecek unvanlar arasında muhabir ve editörlerin yanında video editörü, sosyal medya editörü, haber kameramanı ve haber spikeri gibi yeni nesil pozisyonlar da yer alır .

Adım Adım Basın Kartı Başvurusu

Başvuru dijital olarak yapılır, İletişim Başkanlığı bölge müdürlüklerince işleme alınır ve genel hatlarıyla şu adımlardan oluşur :

İlk iş türü seçin: Çalışma durumunuza göre göreve bağlı, serbest veya sürekli kartın hangisine başvuracağınıza karar verin.
Belgelerinizi hazırlayın: Vesikalık fotoğraf, en az altı aylık mesleki çalışmaya dair belge ve 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme bilgilerinizi bir araya getirin.
Sisteme girin: Başkanlığın elektronik başvuru ekranında beyannamenizi oluşturun ve zorunlu belgeleri yükleyin.
İşveren onayı: Çalıştığınız kuruluşun sahibi ya da sicilde kayıtlı yetkilisi beyannamenizi onaylamalıdır; şifreli sistemi kullanan kurumlarda bu adım elektronik ilerler.
Dosya kontrolü: İletişim Başkanlığı bölge müdürlüğü başvuruyu inceler, ilgili kamu kurumlarından bilgi ve belge talep edebilir.
Komisyon değerlendirmesi: Ön incelemeyi geçen dosyalar Komisyon gündemine alınır ve kabul ya da ret kararı verilir.
Teslim: Kabul edilen başvurularda kart basılarak Başkanlığın duyurduğu usulle sahibine ulaştırılır.

Eksik ya da uygunsuz bulunan başvurular doğrudan Başkanlık tarafından reddedilir ve durum beyannamede verilen iletişim bilgileri aracılığıyla başvurana bildirilir. Eksikler giderildiğinde yeniden başvuru yapmak mümkündür.

Yurt dışında ikamet eden Türk gazeteciler , başvuru evraklarıyla birlikte bulundukları ülkedeki büyükelçilik veya başkonsolosluktan alınan teyit yazısını Başkanlığa sunarak başvurularını yapar . Yabancı medya mensupları ise Başkanlığın sitesindeki kendilerine özel elektronik formu doldurarak başvurur; görevlendirme belgesi, basın vizesi veya çalışma vizesi, takdim mektubu, pasaport fotokopisi ve vesikalık fotoğraf sisteme yüklenir .

Basın Kartı Komisyonu Nasıl Karar Verir?

Basın Kartı Komisyonu, kamu, meslek kuruluşları, sendikalar ve akademi temsilcilerinin bir araya geldiği bir yapıyla toplam 19 üyeden oluşur . Üyelerin görev süresi iki yıldır.

Yılda asgari üç olağan toplantı yapılır, ayrıca olağanüstü toplantıya çağrılabilir.
Toplantı için en az 13 üyenin katılımı gerekir; toplantılar uzaktan erişimle de yapılabilir.
Kararlar katılan üyelerin salt çoğunluğuyla alınır ve çekimser oy kullanılamaz.
Başvurular, toplantı tarihinden en geç beş gün önce kesinleştirilip üyelerle paylaşılır.
Reddedilen başvuruların gerekçesi tutanakta yer alır.

Komisyon değerlendirmede başvuranın niteliklerine, mesleki çalışmalarına, eserlerine ve ödüllerine ek olarak bağlı olduğu medya kuruluşunun niteliklerini de inceler. İnternet haber sitesi çalışanlarında sitenin tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayıları da hesaba katılır . Bu yüzden trafiği düşük bir sitede çalışmak, diğer koşullar sağlansa da başvurunun reddine yol açabilir .

Kart Sahiplerine Sağlanan İmkânlar

Kartın en temel faydası, mesleki kimliğin tüm kurumlar nezdinde resmî olarak tanınmasıdır . Bunun yanında mevzuatta açıkça yer alan bazı kolaylıklar mevcuttur:

Basın trafik kartı: Kart sahiplerine talep etmeleri hâlinde basın trafik kartı verilebilir; usul ve esaslar İletişim Başkanlığı ile İçişleri Bakanlığınca birlikte belirlenir.
Hizmet damgalı pasaport: Yönerge kapsamında yurt dışı görevlendirmesi olan kart sahipleri ve sürekli kart sahipleri bu pasaporttan yararlanabilir.
Geçerli kimlik: Kart, kamu ve özel tüm kurumlar nezdinde resmî kimlik olarak geçerlidir.
Erişim kolaylığı: Kamu kurumlarının basın etkinliklerinde ve akreditasyonlarda kart, gazeteci olduğunuzu tek başına kanıtlar.

Burada sık yapılan bir karıştırmaya dikkat çekelim: Gazetecilerin iş hukukundan doğan hakları kart sahipliğinden değil , 5953 sayılı Kanun kapsamındaki hizmet ilişkisinden doğar . Kart sahibi olmayan bir fikir işçisi de bu haklardan faydalanabilir . Yerel yönetimlerin ya da özel kuruluşların kart here sahiplerine uyguladığı indirim veya ücretsiz hizmetler ise dönemsel olarak farklılık gösterir; güncel durumu ilgili kurumdan doğrulamanız en sağlıklısıdır.

Geçerlilik, Yenileme ve Kayıp Kartlar

Yürürlükteki kurallara göre kartın geçerlilik süresi 10 yıldır . Geçerliliği sona eren kartlar, sahibinin şartları taşımaya devam etmesi kaydıyla ayrı bir Komisyon kararına gerek kalmadan Başkanlıkça yenilenebilir . Sürekli nitelikteki kart ise ömür boyu geçerlidir ; yalnızca fiziki kartın tazelenmesi söz konusu olabilir .

Kaybolan veya kullanılamayacak hâle gelen kartlar için Başkanlığa başvurarak yeni kart alabilirsiniz. Kartın kaybolması hâlinde talebe kaybı gösteren tutanak veya kayıp ilanı ile hâlen çalışıldığını gösteren bir belge eklenir . Bilinmesi gereken bir kısıtlama: kayıp veya yıpranma nedeniyle yenileme başvurusu yılda en fazla iki defa yapılabilir .

Kart ve hizmet bedeli konusunda yönetmelik, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli istenebileceğini düzenler. Geçerli ücret Başkanlıkça ilan edildiğinden, başvuru ekranındaki bilgiyi esas almanız gerekir .

İade, İptal ve Bildirim Yükümlülükleri

Kart sahibinin iş yeri veya unvanı değiştiğinde , bu durum bir ay içinde hem basın mensubu hem de medya kuruluşu sahibi tarafından Başkanlığa yazılı olarak bildirilmelidir . Bu belge; iş yeri veya unvan değişikliği, işten ayrılma ve iptal hâllerinde otuz gün içinde Başkanlığa iade edilir . Elinizdeki eski kart teslim edilmedikçe yeni başvuru değerlendirilmez .

Kart aşağıdaki durumlarda Başkanlıkça iptal edilir:

Kişinin aranan nitelikleri baştan taşımadığının ya da sonradan yitirdiğinin tespit edilmesi
Çalışılan kuruluşun gerekli kurumsal şartları artık sağlamaması
Kartın başka birine kullandırıldığının tespit edilmesi
Etik ihlaller nedeniyle Komisyonun kartı iptal etmesi

Basın ahlak esaslarına aykırılık gerekçesiyle kartı iptal edilenlere , kartın iade edildiği tarihten itibaren bir yıl geçmedikçe yeniden kart düzenlenmez . Komisyon, ihlalin mahiyetine göre doğrudan iptal etmek yerine uyarı yoluna da gidebilir. Ayrıca resmî kartı taklit eden kart düzenleyen veya kullananlar hakkında savcılığa suç duyurusu yapılır ; böyle kişilere soruşturma ya da kovuşturma kesinleşinceye kadar kart verilemez.

Enformasyon Görevlileri, Yayın Sahipleri ve Diğer Özel Durumlar

Yönetmelik yalnızca muhabir ve editörleri kapsamaz; yayın sahipleri, kamu kurumlarının enformasyon birimlerinde çalışanlar ve bazı meslek örgütü yöneticileri de bu çerçevede yer alır . Bu grupların her biri için kendine özgü koşullar geçerlidir .

Kamu Kurumlarının Enformasyon Personeli

Kamu kurum ve kuruluşlarının yürüttüğü Devlet enformasyon hizmetlerinde çalışan personel , bu sıfatla başvurabilir . Beyannamenin üst yönetici tarafından onaylanması ve görev yapılan birimi ile kadro unvanını gösteren görev yazısının sunulması gerekir . Değerlendirmede Komisyon fiilen yapılan işin medyayla bağlantısına dikkat eder ; yalnızca kadro unvanı yeterli sayılmaz .

İmtiyaz Sahipleri ve Yöneticiler

Yayın sahipleri, tüzel kişi temsilcileri ve radyo-televizyon yönetim kurulu başkanları kart talebinde bulunabilir . Söz konusu yöneticilerde 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ile medya dışında ticari faaliyette bulunmama şartları aranmaz ; fakat yaş, eğitim ve adli sicil gibi öteki şartlar aranmaya devam eder.

Sendika, Dernek ve Vakıf Yöneticileri

Faaliyet alanları medya olmak kaydıyla sendikaların ve kamu yararına çalıştığı tespit edilen dernek ile vakıfların yönetici konumundaki üyeleri de kart alabilecekler arasında sayılmıştır . Diğer taraftan kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yayın faaliyetlerinde çalışanlara kart düzenlenmez .

Medya Kuruluşlarının Denetim Yükümlülükleri

İletişim Başkanlığı, kart sahiplerinin şartları sürdürüp sürdürmediğini periyodik olarak inceler. Yayın kuruluşları, Başkanlık talep ettiğinde kartlı çalışanların isim, unvan, kart numarası ve sözleşme bilgilerini kapsayan onaylı bir listeyi iletmekle yükümlüdür . İnceleme sırasında mesleki çalışmalar da sorulabilir; bildirimi aksatan kuruluş sahibi uyarılır .

Başvurmadan Önce Kontrol Etmeniz Gerekenler

Sisteme girmeden önce aşağıdaki listeyi tek tek işaretlemeniz , zaman kaybını büyük ölçüde önler :

18 yaş ve lise mezuniyeti şartlarını karşılıyorum.
Adli sicil kaydımda kart verilmesine engel bir mahkûmiyet bulunmuyor.
Fikir işçisi sözleşmem var ve sigorta kaydım buna uygun.
En az altı aylık döneme ait imzalı haber ve içerik örneklerim hazır.
Yayın organımın yönetmelikteki nitelikleri taşıdığını teyit ettim.
Görev unvanım ilgili kuruluş türü için sayılan unvanlar arasında.
Önceki kartım iade edildi, iş değişikliği bildirimlerim tamam.

Listedeki maddelerden biri bile eksikse , önce eksikliği tamamlayıp sonra başvurmak daha akıllıca olur . Çünkü olumsuz sonuçlanan bir talep yeniden başvuruyu mümkün kılsa da bir sonraki Komisyon toplantısını beklemenizi gerektirir.

Basın Kartı Başvurusunda Sık Yapılan Hatalar ve Çözümleri

Ret kararlarının önemli bir kısmı , aslında önlenebilir hatalardan doğar . Başvurularda sık rastlanan problemler ve yapılması gerekenler şöyle sıralanabilir :

Hatalı sözleşme → Çalışma ilişkinizin 5953 sayılı Kanun'a göre kurulduğunu işvereninizle teyit edin.
Yetersiz mesleki çalışma belgesi → En az altı aylık döneme yayılan, imzalı ve tarihli haber örneklerini yükleyin.
Kurumsal eksiklik → İşvereninizin beyanname, düzenli yayın ve asgari çalışan şartlarını karşıladığını doğrulayın.
Çalışmaya ara verme → İşten ayrıldıysanız bir ay içinde ya yeni işe başlayın ya da serbest kart için başvurun.
Değişikliği bildirmemek → Unvan ya da iş yeri değiştiğinde bir aylık süreyi kaçırmayın.
Kartı elde tutmak → İade gereken durumlarda eski kartı teslim etmeden yeni başvuru yapmayın.

Bir örnekle açıklayalım: Bölgesel bir televizyonda kameraman olarak çalışan bir gazeteci, işinden ayrıldıktan yaklaşık altı hafta sonra yeni bir işte çalışmaya başlıyor . Bir aylık sınır geçtiği için süreklilik şartı ihlal edilmiş oluyor . Bu kişi işten ayrıldığı ilk ay içinde serbest kart için başvursaydı , kart kıdemini kaybetmeyebilirdi .

Haber Sitesi Sahipleri İçin Kart Rehberi

2022'deki yasal düzenlemeden bu yana internet haber siteleri süreli yayın olarak tanımlandı ve dijital yayıncıların gazetecileri de kart başvurusu yapabilir hâle geldi . Yine de her dijital yayın otomatik olarak bu hakka sahip değildir . Ekibinizin karta başvurabilmesi için şu adımları tamamlamanız önemlidir:

Beyanname süreci: Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesini Başkanlıkla paylaşın.
Şeffaf künye: Yayın sorumlularını gösteren künye sayfasını kolay erişilebilir yapın.
Sigortalı kadro: 5953 sayılı Kanun kapsamında en az dört sigortalı çalışan, kart başvurusunun asgari eşiğidir.
Özgün ve güncel içerik: Ajans metinlerini veya başka sitelerin haberlerini birebir kopyalamak yerine özgün günlük içerik üretin.
Erişilebilirlik: Mücbir sebepler dışında sitenin sürekli açık kalmasını sağlayacak sunucu altyapısı seçin.
Ziyaretçi verisi: Komisyon trafik verisine baktığı için okur sayınızı ve istatistiklerinizi takip edin.

Bir internet haber sitesi için bu kriterlerin çoğu , sitenin teknik altyapısıyla doğrudan ilişkilidir . Künye alanları, özgün içerik akışı, kesintisiz erişim ve ölçülebilir trafik , siteyi yöneten ekip için günlük işin bir parçası olmalıdır .

Basın Kartı SSS

Basın kartı için lise mezuniyeti yeterli mi?

Lisans diploması aranmaz. Yönetmelik asgari eğitim şartı olarak lise veya dengi okul mezuniyetini arar ; dolayısıyla lise mezunları da başvuruda bulunabilir. Ancak Komisyon üretiminizi ve mesleki birikiminizi inceler; nitelikli iş örnekleri diploma kadar değerlidir.

Başvurudan sonra kart ne zaman çıkar?

Sabit bir süre yoktur. Talebiniz önce bölge müdürlüğünde incelenir, ardından Komisyon gündemine girer . Komisyon yılda en az üç kez olağan toplandığı için bekleme süresi dosyanın hangi toplantıya yetiştiğine göre farklılaşır .

Freelance gazetecilere kart verilir mi?

Belirli şartlarla mümkündür. Serbest basın kartı, en az bir yıllık çalışma sonrası işinden ayrılıp süresinde başvuranlara ve resmî temsilcilik tarafından onaylanan yurt dışındaki serbest Türk gazetecilere düzenlenir. Daha önce hiçbir kuruluşta çalışmamış Türkiye'deki serbest çalışanlar için bu seçenek uygulanmaz.

Kişisel blog veya YouTube kanalı ile kart alınır mı?

Bağımsız sosyal medya yayıncıları, tek başına bu çalışmalarla karta hak kazanamaz . Bu belge, 5187 veya 6112 sayılı Kanun'a göre faaliyet gösteren bir medya kuruluşuna bağlı çalışmayı ya da yönetmelikte sayılan diğer statüleri gerektirir . Bununla birlikte şartları taşıyan bir internet haber sitesinde sosyal medya editörü olarak çalışan biri kart talep edebilir.

Basın kartı ücretli mi?

Mevzuat, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli istenebileceğini belirtir . Tutar ve ödeme yöntemi Başkanlıkça belirlenir ; bu yüzden geçerli tutarı Başkanlığın resmî kanallarından teyit etmelisiniz.

İptal edilen kart yeniden alınabilir mi?

İptale yol açan sebep giderildiğinde yeni bir başvuruda bulunulabilir. Fakat basın ahlak esaslarına aykırılık nedeniyle iptal edilen kartlarda, kartın iade tarihinden itibaren bir yıl geçmeden yeni kart verilemez. Belirli suçlardan hüküm giyenlerde ise Adli Sicil Kanunu'ndaki silinme veya arşiv işlemleri yapılmadıkça kart düzenlenmez .

Yabancı gazeteciler Türkiye'de basın kartı alabilir mi?

Evet. Görev alanı Türkiye'yi kapsayanlara süreli, kısa süreliğine haber amacıyla gelenlere ise geçici basın kartı verilir. Her iki türde de çalışma izni, görevlendirme belgesi ve takdim mektubu istenir ; yabancılara sürekli kart ve basın trafik kartı düzenlenmez .

Özetle basın kartı almak; mevzuatta sayılan kişisel şartları taşımak, şartları sağlayan medya kuruluşunda çalışmak ve elektronik başvuruyu eksiksiz tamamlamakla başlar . Kartı aldıktan sonra da bildirim yükümlülüklerini aksatmamak kartı kaybetmemenin temelidir.

Kart türleri, sorgulama, yenileme ve reddedilme durumunda izlenecek yollar hakkında daha fazla bilgi için basın kartı rehberine göz atabilirsiniz . Başvuru ve resmî işlemlerde her zaman İletişim Başkanlığının resmî kanallarını esas alın ; buradaki içerik bilgilendirme amaçlıdır ve avukat görüşünün yerini tutmaz.

basın kartı, sarı basın kartı, basın kartı başvurusu, basın kartı şartları, göreve bağlı basın kartı, sürekli basın kartı, serbest basın kartı, İletişim Başkanlığı, Basın Kartı Komisyonu, internet haber sitesi basın kartı, basın trafik kartı, gazeteci kartı

Report this page

BASıN KARTı BAşVURUSU: ŞARTLAR, BELGELER VE ADıM ADıM SüREç

Basın Kartı Başvurusu: Şartlar, Belgeler ve Adım Adım Süreç